Gedenkplaats Joodse stadgenoten 1940-1945

Oprichting en doelstelling

Eind vorige eeuw werd de renovatie en restauratie van Gebouw De Haven, Oosthaven 31, voorheen het Joods Centraal Tehuis, voltooid. De eigenaar, de Stichting tot Behoud van het gebouw De Haven, besloot het achter in de tuin van het gebouw gelegen Metaheerhuis te bestemmen als gedenkplaats voor alle tijdens de oorlogsjaren 1940-1945 omgebrachte Joodse inwoners van Gouda. Tijdens een plechtige bijeenkomst werd de gedenkplaats op 17 juni 1994 geopend.

Kort daarna, op 20 februari 1995, werd de Stichting Gouds Metaheerhuis opgericht. De stichting ging optreden als huurder, en koos als doelstelling het beheren van, en bekendheid geven aan het Metaheerhuis als plaats van gedachtenis. Als bestuursvoorzitter werd benoemd ds. H.C. van Itterzon uit Gouda, die deze functie bekleedde tot zijn overlijden in 2010. Zie ook: In Memoriam ds. H.C. van Itterzon.

Ds. H.C. van Itterzon, 1998
Ds. H.C. van Itterzon, 1998

Waar het de functie van gedenkplaats betreft, wil de stichting het Metaheerhuis plaatselijk breed onder de aandacht brengen. Met name wil ze daarbij aandacht geven aan de educatieve aspecten van het gedenken, aan het present stellen van het verleden met het oog op de toekomst.

De stichting wordt niet gesubsidieerd; een Vriendenkring van donateurs zorgt voor de benodigde financiële middelen.

Activiteiten

Jaarlijks belegt de Stichting Gouds Metaheerhuis op 4 mei, voorafgaande aan de dodenherdenking op de Markt, van 19.10 tot 19.25 uur een korte plechtigheid bij de gedenkplaats. Er worden twee maal twaalf namen gelezen en er wordt kaddisj gezegd, het gebed waarin Gods naam wordt geheiligd. Belangstellenden zijn hartelijk uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn.

4 Mei-plechtigheid, 2009
4 Mei-plechtigheid, 2009

De stichting wil met name ook aandacht geven aan de educatieve aspecten van het gedenken. Samen met de Stichting 4 en 5 mei Gouda, het Verzetsmuseum Zuid-Holland en de Stichting 21 maart Gouda vormt ze een plaatselijke overleggroep met als doel afstemming te bereiken over het organiseren van activiteiten in de periode tussen 21 maart, Antiracismedag, en 5 mei, Bevrijdingsdag.

Vanuit bovengenoemd overleg bezoeken vertegenwoordigers van de stichting basisscholen. In de hoogste groepen vertellen ze persoonlijke verhalen over ervaringen van Joden in de Tweede Wereldoorlog. Ook worden de leerlingen uitgenodigd een bezoek aan het Metaheerhuis te brengen.

Bezoek Casimirschool
Bezoek Casimirschool aan het Metaheerhuis, april 2010

Naar de gemeente Gouda toe is de stichting gesprekspartner waar het gaat om zaken die van belang zijn waar het Joods historisch Gouda betreft. Zo is de stichting indertijd direct betrokken geweest in het overleg over de locatie van het Joodse Poortje in het kader van het plan voor nieuwbouw en herhuisvesting in het Cultureel Kwartier.

De stichting verleent verder medewerking aan de jaarlijkse Open Monumentendag. De gedenkplaats is dan de gehele dag opengesteld voor publiek.

Open Monumentendag 2009
Toegangspoort gedenkplaats, Open Monumentendag 2009


Metaheerhuis